tr

Menfi Tespit Davası Bilgi Rehberi

Menfi Tespit Davası Nedir?

Menfi tespit davası, bir kişinin iddia edilen bir borcu bulunmadığının mahkeme kararıyla tespit edilmesi amacıyla açılan dava türüdür.

Bu dava ile davacı, kendisinden talep edilen borcun gerçekte mevcut olmadığını veya sona erdiğini ileri sürerek borçlu olmadığının tespitini talep etmektedir.

Menfi tespit davaları özellikle icra takipleri, çek ve senet uyuşmazlıkları, ticari alacaklar ve sözleşmesel ilişkilerden kaynaklanan borç iddialarında sıklıkla gündeme gelmektedir.

Menfi Tespit Davası Hangi Durumlarda Açılır?

Aşağıdaki durumlarda menfi tespit davası açılabilmektedir:

• Gerçekte bulunmayan bir borcun talep edilmesi,

• Borcun daha önce ödenmiş olmasına rağmen yeniden talep edilmesi,

• Zamanaşımına uğramış borç nedeniyle takip yapılması,

• Çek veya senedin hukuka aykırı şekilde kullanılması,

• İmza inkârı bulunan durumlar,

• Ticari ilişki bulunmadığı halde alacak iddiasında bulunulması,

• İcra takibine konu edilen alacağın mevcut olmaması.

Menfi Tespit Davasının Şartları Nelerdir?

Menfi tespit davasının açılabilmesi için;

• Davacının hukuki yararının bulunması,

• Davalı tarafından borç iddiasının ileri sürülmüş olması,

• Borç ilişkisinin mevcut olmadığının iddia edilmesi,

gerekmektedir.

Menfi Tespit Davasında Görevli ve Yetkili Mahkeme

Görevli mahkeme uyuşmazlığın niteliğine göre değişebilmektedir.

Ticari uyuşmazlıklarda görevli mahkeme kural olarak Asliye Ticaret Mahkemesidir.

Ticari olmayan uyuşmazlıklarda ise Asliye Hukuk Mahkemesi görevli olabilmektedir.

Yetkili mahkeme ise somut olayın özelliklerine göre ayrıca değerlendirilmelidir.

Menfi Tespit Davasında İhtiyati Tedbir

Menfi tespit davası açılırken bazı durumlarda ihtiyati tedbir talep edilerek icra takibinin belirli ölçüde durdurulması veya icra tehdidinin önlenmesi istenebilmektedir.

Tedbir talepleri her somut olayın özelliklerine göre mahkeme tarafından değerlendirilmektedir.

Menfi Tespit Davasında Deliller

Davada kullanılabilecek başlıca deliller şunlardır:

• Sözleşmeler,

• Faturalar,

• Banka kayıtları,

• Dekontlar,

• Cari hesap kayıtları,

• Çek ve senetler,

• Ticari defterler,

• Yazışmalar,

• Bilirkişi incelemesi,

• Tanık beyanları,

• Her türlü yasal delil.

Menfi Tespit Davası Açılırken Arabuluculuk Zorunlu Mudur?

Ticari nitelikteki para alacaklarına ilişkin uyuşmazlıklarda dava şartı arabuluculuk hükümleri uygulanabilmektedir.

Bu nedenle dava açılmadan önce somut olay bakımından zorunlu arabuluculuk şartının bulunup bulunmadığının ayrıca değerlendirilmesi gerekmektedir.

Menfi Tespit Davası Dilekçesi Hazırlanırken Dikkat Edilmesi Gerekenler

• Borcun neden mevcut olmadığı ayrıntılı açıklanmalıdır.

• Varsa ödeme belgeleri mutlaka eklenmelidir.

• İcra takibi bulunuyorsa dosya numarası belirtilmelidir.

• İhtiyati tedbir talebi varsa açıkça yazılmalıdır.

• Deliller eksiksiz gösterilmelidir.

• Arabuluculuk şartı bulunuyorsa ilgili belgeler eklenmelidir.

Sık Sorulan Sorular

Menfi tespit davası nedir?

Bir kişinin borçlu olmadığının mahkeme kararıyla tespit edilmesi amacıyla açılan dava türüdür.

İcra takibinden önce menfi tespit davası açılabilir mi?

Evet. Henüz icra takibi başlamamış olsa bile borç iddiası mevcutsa belirli şartlarda menfi tespit davası açılabilmektedir.

İcra takibinden sonra menfi tespit davası açılabilir mi?

Evet. İcra takibi başladıktan sonra da menfi tespit davası açılması mümkündür.

Menfi tespit ile istirdat davası arasındaki fark nedir?

Menfi tespit davasında borcun bulunmadığının tespiti istenir. İstirdat davasında ise ödenen paranın geri alınması talep edilir.

Menfi tespit davası ne kadar sürer?

Dosyanın kapsamına, bilirkişi incelemesine ve mahkemenin iş yoğunluğuna göre süre değişebilmektedir.

Menfi tespit davasında ihtiyati tedbir alınabilir mi?

Kanuni şartların oluşması halinde mahkeme tarafından ihtiyati tedbire karar verilebilmektedir.

Hukuki Değerlendirme

Menfi tespit davaları, gerçekte mevcut olmayan veya sona ermiş borçların tespit edilmesi bakımından önemli dava türlerinden biridir. Özellikle çek, senet, ticari alacak ve icra takiplerinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda sıklıkla başvurulan hukuki yollardan biridir.

Davanın başarılı şekilde yürütülebilmesi için borcun mevcut olmadığını gösteren delillerin eksiksiz hazırlanması büyük önem taşımaktadır.

Sonuç

Menfi tespit davası, kişinin borçlu olmadığının tespit edilmesini sağlayan önemli bir hukuki koruma yoludur. Özellikle haksız borç iddiaları ve icra takipleri karşısında hak kaybı yaşanmaması için sürecin dikkatli şekilde yürütülmesi ve gerekli delillerin eksiksiz sunulması önem taşımaktadır.

Menfi Tespit Davası Dilekçe Örnekleri

Aşağıda yer alan dilekçe örnekleri yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Her somut olayın özellikleri farklı olduğundan dilekçelerin olayın özelliklerine göre uyarlanması gerekebilir.
Menfi Tespit Davası Dilekçe Örneği (2026 Güncel Rehber) 


Dilekçe Örneği-1

Genel Menfi Tespit Davası Dilekçesi

……………… ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ HAKİMLİĞİ'NE

DAVACI:

Ad Soyad / Şirket Ünvanı
T.C. Kimlik No / Vergi No
Adres

VEKİLİ:

Av. ………………
Baro Sicil No
UETS Adresi

DAVALI:

Ad Soyad / Şirket Ünvanı
Adres

KONU:

Borçlu olunmadığının tespiti talebinden ibarettir.

AÇIKLAMALAR:

  1. Davalı tarafından davacıdan ……… TL tutarında alacak talep edilmektedir.
  2. Ancak davacının davalıya herhangi bir borcu bulunmamaktadır.
  3. Buna rağmen davalı tarafından borç iddiası ileri sürülmekte ve davacı hukuki risk altında bırakılmaktadır.
  4. Bu nedenle borçlu olunmadığının mahkeme kararı ile tespit edilmesi amacıyla işbu davanın açılması zorunluluğu doğmuştur.

HUKUKİ SEBEPLER:

Türk Borçlar Kanunu, Türk Ticaret Kanunu, Hukuk Muhakemeleri Kanunu ve ilgili mevzuat.

DELİLLER:

• Sözleşmeler

• Yazışmalar

• Banka kayıtları

• Ticari defterler

• Bilirkişi incelemesi

• Her türlü yasal delil

SONUÇ VE TALEP:

Yukarıda açıklanan nedenlerle;

Davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini saygılarımla arz ve talep ederim.

Tarih

Davacı

İmza


 

Dilekçe Örneği-2

İcra Takibinden Önce Açılan Menfi Tespit Davası Dilekçesi

……………… ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ HAKİMLİĞİ'NE

DAVACI:

Ad Soyad / Şirket Ünvanı

DAVALI:

Ad Soyad / Şirket Ünvanı

KONU:

Borçlu olunmadığının tespiti talebidir.

AÇIKLAMALAR:

  1. Davalı tarafından davacıya karşı alacak iddiasında bulunulmaktadır.
  2. Davalı, icra takibi başlatacağını bildirmekte ve davacı üzerinde baskı oluşturmaktadır.
  3. Oysa davacının davalıya herhangi bir borcu bulunmamaktadır.
  4. İleride doğabilecek uyuşmazlıkların önlenmesi amacıyla borçlu olunmadığının tespitine ihtiyaç duyulmaktadır.

DELİLLER:

• Yazışmalar

• İhtarname

• Sözleşmeler

• Ticari kayıtlar

• Banka kayıtları

• Her türlü yasal delil

SONUÇ VE TALEP:

Davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini saygılarımla arz ve talep ederim.

Tarih

Davacı

İmza




Dilekçe Örneği-3

İcra Takibinden Sonra Açılan Menfi Tespit Davası Dilekçesi

……………… ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ HAKİMLİĞİ'NE

DAVACI:

Ad Soyad / Şirket Ünvanı

DAVALI:

Ad Soyad / Şirket Ünvanı

KONU:

İcra takibine konu edilen borcun mevcut olmadığının tespiti talebidir.

AÇIKLAMALAR:

  1. Davalı tarafından ……… İcra Müdürlüğü'nün ……/…… Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatılmıştır.
  2. Takibe konu edilen borç gerçekte mevcut değildir.
  3. Davacı borçlu olmadığı halde icra tehdidi altında bırakılmıştır.
  4. Bu nedenle borçlu olunmadığının tespiti gerekmektedir.
  5. Şartları oluştuğundan ihtiyati tedbir talebimiz bulunmaktadır.

DELİLLER:

• İcra dosyası

• Sözleşmeler

• Dekontlar

• Ticari kayıtlar

• Bilirkişi incelemesi

• Her türlü yasal delil

SONUÇ VE TALEP:

Davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine,

Şartları oluştuğundan ihtiyati tedbir talebimizin kabulüne,

Yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini saygılarımla arz ve talep ederim.

Tarih

Davacı

İmza




Dilekçe Örneği-4

Çek Borcuna İlişkin Menfi Tespit Davası Dilekçesi

……………… ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ HAKİMLİĞİ'NE

DAVACI:

Ad Soyad / Şirket Ünvanı

DAVALI:

Ad Soyad / Şirket Ünvanı

KONU:

Çekten kaynaklanan borcun mevcut olmadığının tespiti talebidir.

AÇIKLAMALAR:

  1. Davalı tarafından davacı aleyhine bir çek nedeniyle alacak iddiasında bulunulmaktadır.
  2. Söz konusu çek;
    • Teminat amacıyla verilmiş olup,
    veya
    • Bedelsiz kalmış olup,
    veya
    • Borç sona ermesine rağmen kullanılmaktadır.
  3. Bu nedenle çek nedeniyle herhangi bir borç bulunmamaktadır.
  4. Borçlu olunmadığının tespit edilmesi gerekmektedir.

DELİLLER:

• Çek örneği

• Sözleşmeler

• Banka kayıtları

• Yazışmalar

• Ticari defterler

• Bilirkişi incelemesi

• Her türlü yasal delil

SONUÇ VE TALEP:

Davacının dava konusu çek nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini saygılarımla arz ve talep ederim.

Tarih

Davacı

İmza




Dilekçe Örneği-5

Senet Borcuna İlişkin Menfi Tespit Davası Dilekçesi

……………… ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ HAKİMLİĞİ'NE

DAVACI:

Ad Soyad / Şirket Ünvanı

DAVALI:

Ad Soyad / Şirket Ünvanı

KONU:

Senetten kaynaklanan borcun mevcut olmadığının tespiti talebidir.

AÇIKLAMALAR:

  1. Davalı tarafından davacı aleyhine senede dayalı alacak iddiasında bulunulmaktadır.
  2. Ancak;
    • Senet teminat amacıyla verilmiştir,
    veya
    • Senet bedeli ödenmiştir,
    veya
    • Senedin dayandığı temel ilişki sona ermiştir.
  3. Buna rağmen davalı tarafından senet tahsil edilmeye çalışılmaktadır.
  4. Davacının senet nedeniyle herhangi bir borcu bulunmamaktadır.

DELİLLER:

• Senet örneği

• Ödeme dekontları

• Sözleşmeler

• Yazışmalar

• Ticari kayıtlar

• Bilirkişi incelemesi

• Her türlü yasal delil

SONUÇ VE TALEP:

Davacının dava konusu senet nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitine,

Yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini saygılarımla arz ve talep ederim.

Tarih

Davacı

İmza