Tanıma Davası
Bilgi Rehberi
Tanıma Davası Nedir?
Tanıma davası, yabancı bir ülke mahkemesi tarafından verilen kesinleşmiş kararın Türkiye'de kesin hüküm ve kesin delil etkisi doğurabilmesi amacıyla açılan davadır.
Özellikle yurt dışında verilen boşanma, evliliğin iptali, velayet, soybağı ve benzeri kararların Türkiye'de hukuki sonuç doğurabilmesi için tanıma kararı alınması gerekebilmektedir.
Tanıma davaları 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun kapsamında düzenlenmektedir.
Tanıma Davası ile Tenfiz Davası Arasındaki Fark Nedir?
Tanıma ve tenfiz davaları sıklıkla karıştırılmaktadır.
Tanıma davası, yabancı mahkeme kararının Türkiye'de kesin hüküm etkisi kazanmasını sağlar.
Tenfiz davası ise yabancı mahkeme kararının Türkiye'de icra edilebilir hale gelmesini sağlar.
Örneğin;
- Yabancı boşanma kararları çoğu durumda tanıma davasına konu olmaktadır.
- Nafaka ve alacak hükümleri ise çoğu zaman tenfiz davasını gerektirebilmektedir.
Hangi Kararlar Tanınabilir?
Şartların oluşması halinde;
- Boşanma kararları,
- Evliliğin iptali kararları,
- Velayet kararları,
- Soybağına ilişkin kararlar,
- Vesayet kararları,
gibi birçok yabancı mahkeme kararı tanıma davasına konu olabilmektedir.
Tanıma Davasının Şartları Nelerdir?
Genel olarak;
- Kararın yabancı bir mahkeme tarafından verilmiş olması,
- Kararın kesinleşmiş olması,
- Türk mahkemelerinin münhasır yetkisine giren bir konuda verilmemiş olması,
- Kamu düzenine açıkça aykırı olmaması,
- Savunma hakkına riayet edilmiş olması,
gibi şartlar aranmaktadır.
Her somut olay ayrıca değerlendirilmelidir.
Tanıma Davası Hangi Mahkemede Açılır?
Tanıma davalarında görevli mahkeme kural olarak Asliye Hukuk Mahkemesidir.
Ancak kararın niteliğine göre görevli mahkeme değişebilmektedir.
Örneğin aile hukukuna ilişkin bazı kararlar bakımından Aile Mahkemeleri görevli olabilmektedir.
Yabancı Boşanma Kararının Türkiye'de Geçerli Olması İçin Ne Yapılmalıdır?
Yurt dışında boşanan kişilerin nüfus kayıtlarının Türkiye'de güncellenebilmesi için bazı durumlarda tanıma davası açılması gerekebilmektedir.
Somut olayın özelliklerine göre ayrıca idari başvuru yolları da bulunabilmektedir.
Tanıma Davasında Hangi Belgeler Gereklidir?
Genellikle;
- Yabancı mahkeme kararı,
- Kesinleşme şerhi,
- Apostil şerhi veya ilgili tasdik işlemleri,
- Yeminli tercüme,
- Kimlik belgeleri,
gerekmektedir.
Belge gereklilikleri ülkeye ve karara göre değişebilmektedir.
Tanıma Davası Ne Kadar Sürer?
Davanın süresi;
- Dosyanın niteliğine,
- Tebligat işlemlerine,
- Tarafların durumuna,
- Mahkemenin iş yoğunluğuna,
göre değişiklik gösterebilmektedir.
Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Kararın kesinleşmiş olması gerekmektedir.
- Apostil ve tercüme işlemleri eksiksiz yapılmalıdır.
- Görevli ve yetkili mahkeme doğru belirlenmelidir.
- Yabancı mahkeme kararının tam ve okunaklı örneği sunulmalıdır.
- Tebligat evrakları dikkatle hazırlanmalıdır.
Sık Sorulan Sorular
Yurt dışında boşandım, Türkiye'de tekrar dava açmam gerekir mi?
Somut olayın özelliklerine göre tanıma işlemi gerekebilmektedir.
Tanıma davası olmadan yabancı boşanma kararı Türkiye'de geçerli olur mu?
Bazı durumlarda ayrıca işlem yapılması gerekmektedir.
Tanıma davasında karşı tarafın Türkiye'de bulunması gerekir mi?
Hayır. Ancak tebligat işlemleri önem taşımaktadır.
Apostil zorunlu mudur?
Kararın alındığı ülkeye göre değişebilmektedir.
Tanıma ve tenfiz aynı şey midir?
Hayır.
Avukat olmadan dava açılabilir mi?
Evet.
Hukuki Değerlendirme
Tanıma davaları, yabancı mahkeme kararlarının Türkiye'de hukuki sonuç doğurabilmesi açısından büyük önem taşımaktadır. Özellikle yabancı boşanma kararlarının nüfus kayıtlarına işlenebilmesi ve hukuki statülerin netleşebilmesi için gerekli şartların eksiksiz şekilde yerine getirilmesi gerekmektedir.
Sonuç
Yabancı mahkeme kararlarının Türkiye'de geçerli hale gelebilmesi için şartların oluşması halinde tanıma davası açılması gerekebilmektedir. Kararın kesinleşmiş olması, gerekli tasdik işlemlerinin tamamlanması ve belgelerin eksiksiz hazırlanması sürecin sağlıklı yürütülmesi açısından önem taşımaktadır.
Tanıma Davası Dilekçe Örneği
Aşağıdaki örnekler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Her somut olayın özellikleri farklı olduğundan dilekçelerin olaya göre uyarlanması gerekebilir.
Dilekçe Örneği-1
Yabancı Boşanma Kararının Tanınması Dilekçesi
……………… AİLE MAHKEMESİ HÂKİMLİĞİ'NE
DAVACI : Ad Soyad
T.C. Kimlik No : ………………
Adres : ………………
VEKİLİ : Av. ………………
DAVALI : Ad Soyad
Adres : ………………
KONU : Yabancı mahkemece verilen boşanma kararının tanınması talebimizden ibarettir.
AÇIKLAMALAR
- Taraflar arasında görülen dava sonucunda ……………… ülkesindeki ……………… Mahkemesi tarafından …/…/…… tarihinde boşanma kararı verilmiştir.
- Söz konusu karar kesinleşmiş olup kararın kesinleşme şerhli örneği dilekçe ekinde sunulmaktadır.
- Yabancı mahkeme kararı usulüne uygun şekilde verilmiş olup tanınmasına engel bir durum bulunmamaktadır.
- Kararın Türkiye'de de hukuki sonuç doğurabilmesi amacıyla tanınması gerekmektedir.
DELİLLER
- Yabancı mahkeme kararı
- Kesinleşme şerhi
- Apostil şerhi
- Yeminli tercüme
- Nüfus kayıtları
- Her türlü yasal delil
HUKUKİ SEBEPLER
5718 sayılı Kanun, HMK ve ilgili mevzuat.
SONUÇ VE TALEP
Yabancı mahkeme tarafından verilen boşanma kararının Türkiye'de tanınmasına karar verilmesini saygılarımla arz ve talep ederim.
Tarih
Davacı
İmza
Dilekçe Örneği-2
Yabancı Velayet Kararının Tanınması Dilekçesi
……………… AİLE MAHKEMESİ HÂKİMLİĞİ'NE
DAVACI : Ad Soyad
DAVALI : Ad Soyad
KONU : Yabancı velayet kararının tanınması talebidir.
AÇIKLAMALAR
- ……………… ülkesindeki yetkili mahkeme tarafından müşterek çocuk hakkında velayet kararı verilmiştir.
- Karar kesinleşmiş olup gerekli belgeler dosya kapsamında sunulmaktadır.
- Kararın Türkiye'de de hukuki sonuç doğurabilmesi için tanınması gerekmektedir.
- Tanıma şartları somut olay bakımından oluşmuştur.
DELİLLER
- Yabancı mahkeme kararı
- Kesinleşme şerhi
- Apostil şerhi
- Tercüme belgeleri
- Nüfus kayıtları
- Her türlü yasal delil
SONUÇ VE TALEP
Yabancı mahkemece verilen velayet kararının tanınmasına karar verilmesini saygılarımla arz ve talep ederim.
Tarih
Davacı
İmza
Dilekçe Örneği-3
Yabancı Soybağı Kararının Tanınması Dilekçesi
……………… AİLE MAHKEMESİ HÂKİMLİĞİ'NE
DAVACI : Ad Soyad
DAVALI : İlgili Kişi/Kişiler
KONU : Yabancı mahkemece verilen soybağına ilişkin kararın tanınması talebidir.
AÇIKLAMALAR
- ……………… ülkesindeki yetkili mahkeme tarafından soybağına ilişkin karar verilmiştir.
- Karar kesinleşmiş olup usulüne uygun şekilde alınmıştır.
- Kararın Türkiye'de de geçerlilik kazanması için tanınması gerekmektedir.
- Kanunda öngörülen şartlar somut olay bakımından gerçekleşmiştir.
DELİLLER
- Yabancı mahkeme kararı
- Kesinleşme şerhi
- Apostil şerhi
- Tercüme belgeleri
- Nüfus kayıtları
- Her türlü yasal delil
SONUÇ VE TALEP
Yabancı mahkemece verilen soybağı kararının tanınmasına karar verilmesini saygılarımla arz ve talep ederim.
Tarih
Davacı
İmza
Dilekçe Örneği-4
Çekişmesiz Tanıma Davası Dilekçesi
……………… AİLE MAHKEMESİ HÂKİMLİĞİ'NE
DAVACI : Ad Soyad
DAVALI : Ad Soyad
KONU : Çekişmesiz tanıma talebimizdir.
AÇIKLAMALAR
- Taraflar hakkında yabancı mahkeme tarafından verilen karar kesinleşmiştir.
- Taraflar yabancı mahkeme kararının Türkiye'de tanınmasını kabul etmektedir.
- Kararın tanınmasına engel teşkil edecek herhangi bir hukuki durum bulunmamaktadır.
- Bu nedenle tanıma talebimizin kabulü gerekmektedir.
DELİLLER
- Yabancı mahkeme kararı
- Kesinleşme şerhi
- Apostil şerhi
- Tercüme belgeleri
- Taraf beyanları
- Her türlü yasal delil
SONUÇ VE TALEP
Yabancı mahkeme kararının Türkiye'de tanınmasına karar verilmesini saygılarımla arz ve talep ederim.
Tarih
Davacı
İmza
Dilekçe Örneği-5
Yabancı Mahkeme Kararının Tanınması Talep Dilekçesi
……………… AİLE MAHKEMESİ HÂKİMLİĞİ'NE
DAVACI : Ad Soyad
DAVALI : Ad Soyad / İlgili Kişi
KONU : Yabancı mahkeme kararının tanınması talebimizdir.
AÇIKLAMALAR
- ……………… ülkesinde bulunan yetkili mahkeme tarafından tarafları ilgilendiren bir karar verilmiştir.
- Karar kesinleşmiş olup gerekli usul işlemleri tamamlanmıştır.
- Kararın Türkiye'de hukuki sonuç doğurabilmesi için tanınması gerekmektedir.
- Tanıma şartlarının tamamı mevcut olup talebimizin kabulü gerekmektedir.
DELİLLER
- Yabancı mahkeme kararı
- Kesinleşme şerhi
- Apostil şerhi
- Tercüme belgeleri
- Resmî kayıtlar
- Her türlü yasal delil
SONUÇ VE TALEP
Yabancı mahkeme kararının Türkiye'de tanınmasına karar verilmesini saygılarımla arz ve talep ederim.
Tarih
Davacı
İmza
